homepage
Reuters

Әскери әрекеттер қайта жалғасуы мүмкін - Трамп Иран туралы

03.05.2026, 11:37

АҚШ президенті Дональд Трамп Иранмен ықтимал келісімнің жалпы тұжырымдамасы ұсынылғанын мәлімдеді. Алайда ол нақты мәтінді күтетінін айтып, егер Тегеран «орынсыз әрекет етсе», соққылар қайта жалғасуы мүмкін екенін ескертті, деп хабарлайды Juzmedia.kz.

Трамптың сөзінше, Иран тарапы ұсыныстың негізгі мазмұнын жеткізген, енді ресми әрі нақты нұсқасы ұсынылуы тиіс. Сонымен бірге ол бұл ұсыныстың қабылдануы екіталай екенін айтып, Иран «жеткілікті жауапкершілік алған жоқ» деп бағалады.

Иранның ұсынысы және басты шарттар

Reuters жазуынша, Иран тарапы ұсынған жоспарға сәйкес, Ормуз бұғазы арқылы кеме қатынасын қайта ашу және АҚШ енгізген блокаданы тоқтату көзделген. Ал ядролық бағдарламаға қатысты келіссөздер кейінгі кезеңге қалдырылуы мүмкін.

БАҚ мәліметінше, Тегеранның ұсынысы 14 тармақтан тұрады. Оның ішінде:

  • АҚШ әскерін Иран маңындағы аймақтардан шығару,
  • санкцияларды жою,
  • бұғатталған активтерді босату,
  • өтемақы төлеу,
  • аймақтағы әскери әрекеттерді тоқтату мәселелері бар.

Сондай-ақ Иран Ормуз бұғазын қайта ашуға дайын екенін білдірген.

Келіссөздерге қарамастан шиеленіс сақталып тұр

АҚШ пен Израиль шамамен төрт апта бұрын Иранға жасалған соққыларды тоқтатқанымен, тараптар әлі нақты келісімге келе алмады. Қақтығыс әлемдік энергия жеткізілімдеріне әсер етіп, нарықтағы тұрақсыздықты күшейткен.

Иран соңғы екі айда Парсы шығанағындағы кемелер қозғалысына шектеу қойып, ал АҚШ өз кезегінде Иран порттарынан шығатын кемелерге тосқауыл енгізген.

Трамп Иранның ядролық қаруға ие болуына жол бермейтін нақты келісімсіз әскери әрекеттер толық тоқтамайтынын бірнеше рет атап өтті. Ал Тегеран өз ядролық бағдарламасының бейбіт мақсатта екенін мәлімдеуде.

Жалпы, тараптар дипломатиялық шешім іздеп жатқанымен, аймақтағы жағдай әлі де күрделі күйінде қалып отыр.

Теги: