homepage
depositphotos.com

Мектепке дайындық: балаға рюкзак таңдағанда нені ескеру керек

12.08.2026, 10:38

Жаңа оқу жылы қарсаңында ҚРДенсаулық сақтау министрлігі ата-аналарға мектеп рюкзагын таңдауда ескеретін негізгі талаптарды еске салды, деп хабарлайды Juzmedia.kz.

Мамандардың айтуынша, сөмкенің әдемі дизайны мен сыйымдылығы ғана емес, оның салмағы мен балаға қаншалықты ыңғайлы екені де маңызды.

Мектепке қажетті оқулықтар, дәптерлер мен оқу құралдары салынған рюкзактың жалпы салмағы баланың дене салмағының 10%-ынан аспауы тиіс.

Мысалы, баланың салмағы 30 келі болса, толық жиналған рюкзактың салмағы 3 келіден аспағаны жөн.

ҚР Денсаулық сақтау министрінің № ҚР ДСМ-76 бұйрығында оқушының жасына қарай оқу құралдарының ұсынылатын салмағы белгіленген:

  • 1–3 сынып оқушылары үшін – 2 келіге дейін;
  • 4–5 сынып оқушылары үшін – 2,5 келіге дейін;
  • 6–7 сынып оқушылары үшін – 3,5 келіге дейін;
  • 8–11 сынып оқушылары үшін – 4,5 келіге дейін.

Бұл көрсеткіштер күнделікті оқу жиынтығының салмағына қатысты және рюкзактың өзін қамтымайды.

Рюкзак таңдағанда неге мән берген жөн?

Мамандар сөмкені баламен бірге таңдауға кеңес береді. Сатып алар алдында рюкзакты баланың арқасына салып көріп, оның бойына сәйкес келетініне көз жеткізген дұрыс.

Рюкзактың мынадай ерекшеліктері болғаны жөн:

  • жүктемені біркелкі бөлетін кең әрі жұмсақ иықбаулар;
  • арқаны дұрыс ұстап тұратын тығыз арқа бөлігі;
  • ұзындығын реттеуге болатын иықбаулар;
  • қараңғы уақытта баланың жолда жақсы көрінуіне көмектесетін жарық шағылыстыратын элементтер;
  • берік әрі су өткізбейтін материал.

Рюкзактың өзінің салмағын да ескеру қажет. Мамандар бос рюкзактың салмағы 1 келіден аспауын ұсынады. Ол баланың денесіне тым үлкен болмауы және белінен айтарлықтай төмен түспеуі керек.

Рюкзакты қалай дұрыс жинау керек?

Тіпті жеңіл әрі ыңғайлы рюкзактың өзі қажетсіз заттар салынса, ауырлап кетуі мүмкін. Сондықтан ата-аналар сөмкенің ішін мезгіл-мезгіл тексеріп, сабаққа қажет емес ойыншықтар, артық дәптерлер мен кітаптарды алып тастағаны жөн.

Баланы рюкзакты екі иығына қатар асып жүруге үйрету де маңызды. Бұл жүктеменің біркелкі бөлінуіне мүмкіндік береді.

Егер мектепте жағдай жасалса, оқулықтар мен оқу құралдарының бір бөлігін сыныпта қалдыруға болады.

Ата-аналарға арналған қарапайым ереже

  • Мектепке шығар алдында рюкзакты бірнеше минутта тексеруге болады: артық заттарды алып тастау, иықбауларын реттеу және сөмкенің салмағын бағалау қажет.
  • Негізгі қағида – рюкзак бала бойына сәйкес әрі ыңғайлы болуы, ал оқулықтар мен оқу құралдарын қоса есептегендегі жалпы салмағы оқушының дене салмағының 10%-ынан аспауы тиіс.
  • Мұндай қарапайым әдеттер баланың оқу күнін жайлы өткізуіне және арқасы мен иығына түсетін артық жүктемені азайтуға көмектеседі.