Қазақстандық банктер шығарған төлем карталары арқылы шетелде жасалған қолма-қол ақшасыз операциялардың көлемі артып келеді. 2026 жылдың қаңтар–мамыр айларында бұл көрсеткіш 2,1 трлн теңгеге жетіп, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 15,3%-ға өскен, деп хабарлайды Juzmedia.kz.
Finprom сарапшыларының айтуынша, сонымен қатар шетелдегі жалпы карточкалық айналымдағы қолма-қол ақшасыз төлемдердің үлесі де артты.
Егер бұрын бұл көрсеткіш 90,7% болса, 2026 жылдың алғашқы бес айында 93,3%-ға жеткен.
Алты жылда көлемі 10 еседен астам өсті
Соңғы алты жылда қазақстандықтардың шетелдегі қолма-қол ақшасыз төлемдерінің көлемі бірнеше есе артқан.
Мәселен, 2020 жылдың қаңтар–мамыр айларында бұл көрсеткіш 207,3 млрд теңге болса, 2021 жылы – 338,3 млрд теңге, 2022 жылы – 476,4 млрд теңге болған.
Ең жоғары өсім 2023 жылы байқалып, шетелдегі карточкалық төлемдер көлемі алғаш рет 1 трлн теңгеден асқан. 2024 жылы бұл көрсеткіш 1,3 трлн теңгеге, ал 2025 жылы 1,8 трлн теңгеге жетті.
Негізгі өсім онлайн төлемдер есебінен болды
Статистикаға сәйкес, қазақстандықтардың шетелдегі төлемдерінің басым бөлігі интернет және мобильді құрылғылар арқылы жасалған.
2026 жылдың қаңтар–мамыр айларында интернет пен мобильді қосымшалар арқылы жасалған төлемдердің көлемі 1,3 трлн теңгені құрады. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 31,8%-ға көп.
Ал шетелдегі POS-терминалдар арқылы жасалған төлемдер көлемі керісінше 4,4%-ға төмендеп, 689,9 млрд теңге болды. Басқа арналар арқылы жасалған операциялар көлемі 8,8%-ға азайып, 82,8 млрд теңгені құрады.
Осылайша, шетелдегі карточкалық төлемдердің жалпы өсімі қазақстандықтардың шетелге барып көбірек ақша жұмсағанын ғана білдірмейді. Өсімнің негізгі бөлігі шетелдік маркетплейстердегі сатып алуларға, цифрлық сервистерге, жазылымдарға және онлайн қызметтерге төлем жасау есебінен қалыптасқан.
Онлайн төлем саны 56%-ға артты
2026 жылдың алғашқы бес айында қазақстандық карталар арқылы шетелде 150,6 млн операция жасалған. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 40,4%-ға көп, ал 2020 жылмен салыстырғанда 6,6 есе жоғары көрсеткіш.
Интернет және мобильді телефон арқылы жасалған операциялар саны 115,3 млн транзакцияға жетіп, бір жылда 56,2%-ға өскен. Бұл барлық шетелдік қолма-қол ақшасыз төлемдердің төрттен үш бөлігінен астамын құрайды.
Ал шетелдегі POS-терминалдар арқылы төлем жасау саны 32,8 млн операцияны құрады. Бұл бағыттағы өсім 4,9% болды.
Бір төлемнің орташа сомасы азайған
Операциялар саны артқанымен, бір төлемнің орташа сомасы төмендеген.
2026 жылдың қаңтар–мамыр айларында бір шетелдік операцияның орташа көлемі 13,8 мың теңге болды. Бір жыл бұрын бұл көрсеткіш 16,8 мың теңге болған.
Интернет және мобильді төлемдер бойынша орташа сома 13,4 мың теңгеден 11,3 мың теңгеге дейін төмендеген. POS-терминалдар арқылы төлем жасау кезінде орташа чек көлемі 23,1 мың теңгеден 21 мың теңгеге азайған.
Шетелдік төлемдердің басым бөлігі енді онлайн форматқа ауысты
Мамандардың мәліметінше, шетелдегі төлем ұғымы енді тек азаматтардың басқа елдерде жүрген кездегі шығындарымен шектелмейді.
Қазір бұл айналымның едәуір бөлігін Қазақстаннан отырып жасалатын шетелдік интернет-дүкендердегі сатып алулар, цифрлық қызметтерге төлемдер және түрлі онлайн сервистерге жазылымдар құрайды.
2026 жылдың қаңтар–мамыр айларында интернет пен мобильді құрылғылар арқылы жасалған төлемдердің жалпы шетелдік қолма-қол ақшасыз операциялардағы үлесі 62,9%-ға жетті. 2020 жылы бұл көрсеткіш небәрі 46,2% болған.
Яғни қазақстандықтардың шетелдік төлем жасау әдеті біртіндеп офлайн саудадан онлайн сатып алуларға қарай өзгеріп келеді.
