Маусым айында қазақстандықтардың Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорындағы жинақтарын жеке инвестициялық портфельді басқарушыларға аударуға деген қызығушылығы айтарлықтай өсті, деп хабарлайды Juzmedia.kz.
DataHub сарапшылары БЖЗҚ деректеріне сүйене отырып жүргізген есепке сәйкес, маусымда қор жеке басқаруға қаражат аудару туралы 11,9 мың өтінішті орындаған. Бұл мамыр айындағы көрсеткіштен екі еседен астам (5,7 мың өтініш) жоғары.
Сонымен қатар аударылған қаражат көлемі де айтарлықтай өскен. Егер мамырда жеке басқаруға 4,4 млрд теңге жіберілсе, маусымда бұл көрсеткіш 14 млрд теңгеге жеткен. Яғни, бір айда қаржы көлемі 3,2 есеге артқан.
Соңғы төрт жарым жылдағы ең жоғары көрсеткіш
Сарапшылардың айтуынша, өтініштер саны мен аударылған қаражат көлемі 2021 жылдың 1 қаңтарынан бері, яғни зейнетақы жинақтарын Ұлттық банктің басқаруынан жеке инвестициялық басқаруға беру мүмкіндігі енгізілген уақыттан бергі ең жоғары деңгейге жетті.
Белгілі болғандай, маусым айында зейнетақы жүйесіне қатысты бірнеше маңызды өзгеріс жарияланды.
6 маусымда тұрғын үй жағдайын жақсарту мен емделуге пайдаланылатын зейнетақы жинақтарының ең төменгі жеткіліктілік шектері жаңартылып, салымшының жасына қарай 79 пайызға және одан да жоғары деңгейде өсетіні белгілі болды.
Сондай-ақ қазақстандықтарға болашақта зейнетақы жинақтарының толық көлемін жеке инвестициялық басқаруға аударуға мүмкіндік берілетіні хабарланды. Алайда бұл норма ресми түрде қыркүйек айынан бастап күшіне енеді.
Жыл басында да өсім байқалған
Сарапшылар мұндай жоғары белсенділік алғаш рет тіркеліп отырғанын айтпайды. Ұқсас өсім 2026 жылдың қаңтарында да байқалған. Бұл кезең инвестициялық портфельді басқарушыларға қойылатын талаптардың өзгеруімен тұспа-тұс келді.
Жаңа ережеге сәйкес, енді басқарушы компаниялардың инвестициялық табыстылығы нарықтағы арнайы эталондық көрсеткішпен (бенчмаркпен) салыстырылады. Егер компанияның нәтижесі белгіленген деңгейден төмен болса, айырмашылықты өз капиталы есебінен өтеуге міндетті.
Ұлттық банк әлі де негізгі басқарушы
Соған қарамастан, жеке инвестициялық басқарушылардың қолындағы зейнетақы активтері әлі де Ұлттық банк басқаратын қаражатпен салыстырғанда әлдеқайда аз.
2026 жылғы 1 маусымдағы мәлімет бойынша:
Қазіргі уақытта Қазақстанда алты жеке инвестициялық портфельді басқарушы жұмыс істейді.
Соңғы 12 айдағы нәтижеге сәйкес, олардың бесеуі зейнетақы активтері бойынша Ұлттық банкке қарағанда жоғары табыстылық көрсеткен. Ұлттық банктің осы кезеңдегі инвестициялық табыстылығы 11,46 пайызды құраса, инфляция деңгейі 10,4 пайыз болған.
Ал алтыншы компания – Tansar Capital – әзірге бір жылдық көрсеткіштерді жарияламаған. Себебі компания қызметін биыл 8 сәуірде ғана бастаған.
Материал БЖЗҚ деректері негізінде DataHub сарапшыларының талдауы бойынша дайындалды
