homepage
ЖИ арқылы жасалған

Жеңіл табысқа сенбеңіз: қаржы пирамидасының негізгі белгілері

08.07.2026, 16:47

«Бүгін ақша салыңыз – бір айдан кейін үш есе көп аласыз», «Тәуекелсіз жоғары табыс», «Жабық инвестициялық клубқа қосылыңыз» деген жарнамалар әлеуметтік желілер мен мессенджерлерде әлі де жиі кездеседі. Мамандар мұндай ұсыныстардың басым бөлігі қаржы пирамидасының белгілері екенін ескертеді, деп хабарлайды Juzmedia.kz.

Қаржы пирамидасы қалай жұмыс істейді?

Fingramota зерттеуіне сүйенсек, қаржы пирамидасында қатысушыларға төленетін табыс нақты инвестициядан емес, кейін қосылған адамдардың ақшасы есебінен беріледі.

Жаңа салымшылар келіп тұрған кезде ғана жүйе жұмыс істейді. Ал ақша салатын адамдар азайған сәтте пирамида күйреп, көпшілік өз қаржысынан айырылады.

Қазір мұндай схемалар өзін «инвестициялық жоба», «бизнес-клуб», «қаржылық сауаттылық курсы» немесе «жабық қауымдастық» ретінде таныстыруы мүмкін.

Кей жағдайда олар Telegram мен WhatsApp арқылы таралып, қатысушылардан жаңа адамдарды шақыруды талап етеді.

Қандай белгілерге назар аудару керек?

Мамандар мынадай белгілерге сақ болуға кеңес береді:

  • кепілдендірілген жоғары табысқа уәде беру;
  • «тәуекел жоқ» деп сендіру;
  • жаңа адамдарды тартқаны үшін сыйақы ұсыну;
  • лицензия мен компания туралы ашық ақпараттың болмауы;
  • «дәл қазір қосылыңыз» деген қысым көрсету;
  • әлеуметтік желілердегі агрессивті жарнама.

Сарапшылардың айтуынша, инвестицияда жоғары табыс әрқашан жоғары тәуекелмен қатар жүреді. Сондықтан тәуекелсіз әрі кепілдендірілген жоғары кіріс туралы уәделерге сенуге болмайды.

Егер күмән туса...

Егер ұсынылған жобаға күмәндансаңыз, ақша аудармаңыз және оған жақындарыңызды тартпаңыз. Компанияның лицензиясын тексеріп, мемлекеттік органдардың ресми ескертулерімен танысқан жөн.

Күмәнді жағдайларда құқық қорғау органдарына немесе Қаржылық мониторинг агенттігіне хабарласуға болады.

Еске салайық, Қазақстанда қаржы пирамидасын құру, басқару және жарнамалау заңмен тыйым салынған. Ал Қаржылық мониторинг агенттігінің ресми сайтында қаржы пирамидасына күдікті ұйымдардың тізімі тұрақты түрде жарияланып отырады.