АҚШ президенті Дональд Трамп пен Түркия президенті Режеп Тайип Ердоғанның Анкарадағы кездесуі НАТО саммитінің басты оқиғаларының біріне айналды. Кездесу барысында тараптар қорғаныс саласындағы ынтымақтастық, F-35 жойғыш ұшақтары бағдарламасы және альянстың болашағына қатысты мәселелерді талқылады, деп хабарлайды Juzmedia.kz.
Трамп: «Түркия – біздің досымыз»
Кездесу кезінде Дональд Трамп Түркияға ерекше құрмет білдіріп, Ердоғанды «күшті көшбасшы» деп атады.
«Егер саммит Түркияда өтпегенде, бәлкім оған келмес те едім. Бірақ досым – өте мықты көшбасшы Ердоғанның елі болғандықтан келуді жөн көрдім», – деді АҚШ президенті.
Сондай-ақ Трамп журналистер алдында түрікше «Teşekkür ederim» («Алғыс білдіремін») деп айтып, бұл сәт түрік ақпарат құралдары мен әлеуметтік желілерде кеңінен талқыланды.
F-35 бағдарламасына қайта оралуы мүмкін
Кездесудің басты тақырыптарының бірі – Түркияның америкалық F-35 жойғыш ұшақтары бағдарламасына қайта қосылу мәселесі болды.
Трамп АҚШ Анкараға салынған кейбір экономикалық санкцияларды алып тастауға дайын екенін айтып, Түркияның F-35 бағдарламасына қайта қосылу мүмкіндігін қарастыратынын мәлімдеді.
Еске салсақ, Түркия 2019 жылы Ресейдің С-400 әуе қорғаныс жүйесін сатып алғаннан кейін осы бағдарламадан шығарылған болатын.
НАТО-дағы жаңа ұстаным
Трамп саммитте НАТО елдерінің қорғаныс шығындарын тағы да сынға алып, барлық мүше мемлекеттерді қорғанысқа ішкі жалпы өнімнің 5 пайызын бөлуге шақырды.
Оның пікірінше, Еуропа өз қауіпсіздігі үшін бұрынғыдан да көбірек жауапкершілік алуы тиіс.
Сонымен қатар АҚШ-тың Еуропадағы әскери қатысуын біртіндеп қысқарту жоспары да күн тәртібінде екені айтылды.
Сарапшылар не дейді?
Халықаралық сарапшылардың бағалауынша, Анкарада өткен саммит Түркияның НАТО ішіндегі саяси салмағының артқанын көрсетті. Трамптың Ердоғанға ерекше қолдау білдіруі Вашингтон мен Анкара арасындағы қарым-қатынастың жаңа кезеңге аяқ басқанын аңғартады.
Сарапшылардың пікірінше, егер Түркия F-35 бағдарламасына қайта оралса, бұл соңғы бірнеше жылдағы АҚШ-Түркия қатынасындағы ең маңызды геосаяси өзгерістердің бірі болуы мүмкін.
