Қазақстанда зейнетақы жинақтарын пайдалану мәселесі қоғам талқысының өзекті тақырыптарының бірі болып қала береді. Осыған байланысты Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов зейнетақы жүйесінің негізгі мақсатына тоқталып, азаматтарды оны қарапайым жинақ немесе депозит ретінде қабылдамауға шақырды, деп хабарлайды Juzmedia.kz.
Оның айтуынша, зейнетақы жүйесі ең алдымен адамның еңбекке қабілетті жасы аяқталғаннан кейінгі өмірін қаржылық тұрғыдан қамтамасыз ету үшін құрылған. Сондықтан жинақталған қаражатты қысқамерзімді қажеттіліктерді шешуге арналған қор ретінде қарастыру дұрыс емес.
Зейнетақы жүйесінің басты міндеті қандай?
Соңғы жылдары қазақстандықтарға зейнетақы жинағының бір бөлігін тұрғын үй сатып алуға, ипотеканы өтеуге немесе емделуге пайдалану мүмкіндігі берілді. Бұл бастама көптеген азаматтың әлеуметтік мәселесін шешуге көмектесті.
Алайда қаржы саласы мамандары мұндай тетіктер уақытша сипатта болғанын және зейнетақы жүйесінің бастапқы мақсатын өзгертпейтінін айтып келеді.
Ұлттық банк төрағасының пікірінше, азаматтардың болашақтағы зейнетақы көлемі бүгінгі жинақтардың сақталуына тікелей байланысты. Сондықтан жинақтардың едәуір бөлігін мерзімінен бұрын пайдалану алдағы жылдарда зейнетақы төлемдерінің төмендеуіне әсер етуі мүмкін.
– Зейнетақы жинағы адамның еңбек еткен жылдарында қалыптасып, зейнетке шыққаннан кейінгі өмірін қаржылық тұрғыдан қамтамасыз етуге арналған. Сондықтан оны депозитпен немесе кез келген уақытта пайдалануға болатын қаражатпен шатастыруға болмайды. Зейнетақы шотының негізгі міндеті – азаматтың болашақтағы зейнетақысын қалыптастыру және қорғау, – деді Тимур Сүлейменов
Зейнетақы жинақтарына қатысты ұстаным өзгермейді
Сарапшылардың айтуынша, әлемнің көптеген елінде зейнетақы қорларындағы қаражат азаматтардың қартайған шағын қамтамасыз етуге арналған ұзақмерзімді қаржы құралы ретінде қарастырылады.
Қазақстанда да осы қағидат сақталуы тиіс деген ұстаным басым. Осыған байланысты реттеуші органдар зейнетақы жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз етуге және азаматтардың болашақтағы әлеуметтік қорғалу деңгейін сақтауға басымдық беріп отыр.
Ұлттық банк өкілдерінің мәлімдеуінше, зейнетақы жүйесінің тиімділігі қазіргі қажеттіліктерді ғана емес, ондаған жылдан кейінгі қаржылық қауіпсіздікті де ескеруі керек.
Сонымен бірге қоғамда зейнетақы жинағын пайдалану мүмкіндігін кеңейтуді қолдайтындар да аз емес. Олар азаматтардың өз қаражатын тұрғын үй мәселесін шешуге немесе денсаулығына жұмсауға құқығы болуы керек деп санайды.
Ал қаржы саласының мамандары мен реттеушілер зейнетақы жүйесінің негізгі міндеті сақталуы қажет екенін айтып отыр. Өйткені бүгін алынған қаражат ертеңгі зейнетақы төлемдерінің көлеміне әсер етеді.
Сондықтан зейнетақы жинақтарын пайдалану мәселесі алдағы уақытта да қоғам мен мемлекеттік органдар арасындағы талқылаудың маңызды тақырыптарының бірі болып қала бермек.
