homepage
ҚР Бас прокуратурасы

Қазақстанда қылмыстық қауіптерді болжау орталығы құрылды

18.04.2026, 11:35

Бас прокуратураның Құқықтық статистика және арнайы есепке алу комитетінің құрылымында Қылмыстық қауіптер мен қоғамдық қауіпсіздік тәуекелдерін болжау орталығы жұмысын бастады, деп хабарлайды Juzmedia.kz.

Ведомство мәліметінше, 2026 жылғы 18 сәуірден бастап бұл орталыққа мемлекеттік органдар үшін арнайы ұсынымдар әзірлеу және алдын ала талдау жасау бойынша жаңа заңнамалық функциялар ресми түрде жүктелді.

Қауіпті алдын ала анықтау

Бұл орталықтың басты мақсаты – Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмасына сәйкес, қылмысқа реактивті (болғаннан кейін) әрекет етуден проактивті (алдын алу) әрекет етуге көшу. Бас Прокурор Берік Асыловтың төрағалығымен өткен Үйлестіру кеңесінде жаңа құрылымның алғашқы нәтижелері таныстырылды.

аңа орталық мамандары киберқылмыстың 18 жаңа түрін анықтап үлгерген. Соның ішінде:

  • SMS-бластерлер: Байланыс операторларын айналып өтіп, жаппай хабарлама жіберетін құрылғылар (2026 жылғы 4 сәуірде елімізде мұндай құрылғыны пайдаланудың алғашқы фактісі әшкереленді);
  • Дипфейк және фишинг: Технологияларды пайдаланып жасалатын жаңа алаяқтық схемалар;
  • Мессенджерлердегі белсенділік: Алаяқтық қоңыраулардың негізгі бөлігі дәстүрлі байланыстан WhatsApp сияқты онлайн-платформаларға ауысқан.

Киберқылмысқа қарсы күрестің нәтижесі

Отырыста мемлекеттік органдардың үйлестірілген жұмысының арқасында соңғы үш айда киберқылмыстар саны 15,1%-ға (6 216-дан 5 275-ке дейін) қысқарғаны айтылды.

Қабылданған шаралар:

  • Дропперлерді жазалау: Ақшаны заңсыз аударуға көмектесетіндер үшін қылмыстық жауапкершілік енгізіліп, 446 іс тіркелді.
  • Ақшаны бұғаттау: Антифрод-орталық арқылы алаяқтыққа қатысы бар 2,8 млрд теңге тоқтатылды.
  • Қауіпсіздік талаптары: Кредит алуда «салқындау кезеңі» енгізіліп, операторларға алаяқтық қоңырауларды бұғаттау міндеттелді.

Жиын соңында Бас Прокурор киберқатерлердің алдын алу шараларын уақтылы қабылдамаған қаржы ұйымдары мен байланыс операторларының жауапкершілігін күшейту қажеттігін қадап айтты.

Орталықтың алдағы уақыттағы болжамдық талдаулары мемлекеттік органдарға қылмыстың жаңа түрлеріне қарсы тиімдірек күресуге мүмкіндік бермек.