2025 жыл Қазақстан үшін әдебиет және мәдениет, ғылым және өнер саласындағы тұтас бір буынмен қоштасқан жыл ретінде есте қалды. Әдебиеттен бастап ғарыш саласына дейін ел дамуына елеулі үлес қосқан көрнекті тұлғалар өмірден өтті. Олар сан қилы салада, атап айтқанда ұлттық сананың, кәсіби мектептің және мәдени жадтың тірегіне айналды.
Мұхтар Мағауин — жазушы, тарихшы (1940–2025)
10 қаңтар, АҚШ, Мерилэнд
• Қазақ тарихи прозасын жаңа деңгейге көтерген қаламгер
• XV-XVIII ғасырлардағы жыраулар поэзиясын жинақтап, айналымға енгізді
• «Аласапыран», «Көк мұнар» сияқты іргелі шығармалардың авторы
• Қазақ әдебиетінің еркін ойы мен ұлттық тарихи санасын қорғаған тұлға
• Шетелде тұрған жылдары «Шыңғыс хан», «Алтын Орда» романдарын жазды
Мекемтас Мырзахметұлы – ғалым, абайтанушы (1930–2025)
11 қаңтар
• Абайтану ғылымының жүйелі бағытын қалыптастырған зерттеуші
• Қазақ руханиятындағы шығыстық және исламдық танымды терең талдаған
• Ғылыми еңбектері бірнеше буын филологтарға бағыт болды
• Ұстаз ретінде ондаған ғылым докторын тәрбиеледі
Дулат Исабеков – жазушы, драматург (1942–2025)
22 ақпан, Алматы
• Қазақ прозасындағы әлеуметтік-психологиялық бағыттың өкілі
• «Гауһартас», «Сүйекші» сияқты классикалық туындылардың авторы
• Пьесалары Қазақстан театрларында тұрақты қойылды
• Қарапайым адам тағдыры арқылы қоғамның күрделі мәселелерін көрсетті
Сейіт Қасқабасов – ғалым, фольклортанушы (1940–2025)
28 сәуір, Алматы
• Қазақ фольклортану ғылымын академиялық деңгейге көтерген
• Миф, ертегі, эпос жанрларын жүйелеген зерттеуші
• Ұлттық ауыз әдебиетін халықаралық ғылыми айналымға енгізді
• Ғылымдағы ұстамды, институционалдық мектептің өкілі болды
Әкім Тарази – жазушы, драматург (1933–2025)
22 сәуір, Астана
• Қазақ әдебиетіне интеллектуалдық прозаны әкелген қаламгер
• «Қорқау жұлдыз», «Шер», «Мұстафа Шоқай» атты туындыларының авторы
• Адам болмысы, мораль, таңдау тақырыптарын терең қозғады
• Сценарийлері мен пьесалары ұлттық мәдени қорда сақтаулы
Темірхан Медетбек – ақын (1945–2025)
10 мамыр
• Қазақ поэзиясындағы ұлттық рух пен тәуелсіздік идеясының үні
• Азаматтық лириканың айқын өкілі
• Өлеңдерінде тіл, жер, тарихи жады мәселесін көтерді
• Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты
Талғат Мұсабаев – ғарышкер (1951–2025)
4 тамыз
• Қазақстанның ғарыш саласындағы ең танымал тұлғаларының бірі
• Үш рет ғарышқа ұшқан, халықаралық экипаж мүшесі
• Кейін Қазақстанның ғарыш агенттігін басқарды
• Елдің ғылыми-техникалық имиджін қалыптастыруға үлес қосты
Исраил Сапарбай – ақын (1941–2025)
18 шілде, Қаскелең
• Лирикалық поэзия мен ән мәтіндерінің авторы
• Қазақ эстрадасындағы танымал әндердің сөзін жазды
• Өлеңдерінде махаббат пен уақыт тақырыбы басым
• «Ауылдан келген ару», «Абай-Тоғжан», «Сыған серенадасы» сияқты драмалық шығармалары театр сахнасында қойылды
Күләш Ахметова – ақын (1946–2025)
14 қараша
• Қазақ поэзиясының көрнекті өкілдерінің бірі
• Лирикасында махаббат, ел, аналық образ терең суреттелді
• Мемлекеттік сыйлық иегері
• «Сен менің бақытымсың», «Бұлақтағы жұлдыздар», «Мейірім» өлеңдер жинағы оқырманға жақсы таныс
Ғалым Доскен – филолог, әдебиет сыншысы (1960–2025)
11 қараша
• 2000-жылдары Қазақстанның республикалық телевидение және радио корпорациясы акционерлік қоғамын басқарды
• "Ұлы дала астаналары", "Жоғалған жарық хроникасы", "Сәулені күту" фильмдерінің, "Билейтін құс", "Тоғыз құйрықты ақ түлкі", "Сиқырлы флейта" кітаптарының және "Жезтырнақ" балеті либреттосының авторы
Асанәлі Әшімов – актер, режиссер (1937–2025)
21 желтоқсан, Алматы
• Қазақ киносы мен театрының символына айналған тұлға
• «Қыз Жібек», «Атаманның ақыры» фильмдері арқылы танылды
• Бірнеше буын актерлерге ұстаз болды
• Ұлттық сахна мәдениетінің бет-бейнесін қалыптастырды
