Қазақстанда табиғи монополияларға жүргізілетін бақылау күшейді: жарты жылда 83 тексеріс, миллиардқа жуық айыппұл салынды деп хабарлайды Juzmedia.kz.
Қазақстанда табиғи монополиялар, әсіресе коммуналдық және инфрақұрылымдық қызмет көрсететін компаниялар қатаң қадағаланады. Олардың жұмыс сапасы, қауіпсіздігі және тұтынушылардың құқықтарын сақтауын Табиғи монополияларды реттеу комитеті тексереді. Бақылау екі тәсілмен жүргізіледі: профилактикалық және жоспардан тыс тексерістер.
Профилактикалық тексеріс компанияға барып өткізіледі. Егер заңбұзушылық анықталса, әкімшілік іс қозғалмайды, тек оны жою туралы нұсқама беріледі. Жоспардан тыс тексеріс адамдардың өмірі мен денсаулығына, қоршаған ортаға немесе азаматтардың заңды мүдделеріне нақты қауіп болған жағдайда тағайындалады.
Тұтынушы құқықтарын қорғау — бұл жұмыстың өзегі. Комитет сапасыз қызмет көрсету, заңсыз алымдар және әділетсіз тарифтерді болдырмауға бағытталған бақылауды күшейтіп отыр.
2024 жылдың қаңтар–тамыз айларында 83 жоспардан тыс тексеріс жүргізіліп, оның 47-сінде заңбұзушылық анықталған. 47 нұсқама беріліп, 30-ы орындалды. Осы кезеңде 426 әкімшілік іс қозғалып, жалпы 928,9 млн теңге айыппұл салынған. Оның 432,1 млн теңгесі өндірілген.
2024 жылдың жалпы қорытындысында заңбұзушылықтар саны алдыңғы жылмен салыстырғанда 7,8 процентке өсіп, нұсқамалар саны 24 процентке артты. Әкімшілік іс саны 75 процентке көбейіп, айыппұл көлемі 606,4 млн теңгені құрады.
Бақылаудың нақты әсеріне мысал ретінде Түркістан облысындағы жағдайды атауға болады. «QazaqGaz Aimaq» филиалы халықтан газға қосу және пломбалау үшін заңсыз төлем алып келген. Артық төлем көлемі 163 млн теңгеден асқан. Сот компанияны бұл соманы толық қайтаруға және айыппұл төлеуге міндеттеді. Тұрғындарға қаражатты қайтару процесі комитеттің ерекше бақылауында.
Егер азаматтардың құқығы бұзылса, олар кез келген уақытта комитетке немесе өңірлік бөлімшелеріне шағымдана алады. Байланыс деректері мен онлайн-қабылдау ресми сайтта қолжетімді.