Теңге күні қарсаңында LS.kz Ұлттық банкті әр жылдары басқарған төрағалар мен олардың кезеңіндегі басты экономикалық қиындықтарды еске салды деп хабарлайды Juzmedia.kz.
Алғашқы төраға Ғалым Байназаров 1992–1993 жылдары Ұлттық банкті басқарды. Ол теңгені айналымға енгізу ісіне тікелей қатысып, алғашқы банкноттарға өз қолын қойған тұлға ретінде есте қалды. Одан кейін Дәулет Сембаев 1994 жылы банк тізгінін ұстады. Оның кезеңі ұлттық валютаның күрт құнсыздануымен ерекшеленді: бір доллар 5,82 теңгеден 53,47 теңгеге дейін көтерілді. Сембаев Қазақстандағы зейнетақы реформасының алғашқы тұжырымдамасын әзірлеп, елдің қаржы жүйесінің қалыптасуына үлкен үлес қосты.
1996–1998 жылдары төраға болған Ораз Жандосов макроэкономикалық тұрақтандыру мен банктік реформаларды жүргізді, жинақтаушы зейнетақы жүйесі мен Ұлттық қорды құру ісін үйлестірді. Оның тұсында доллар бағамы 67 теңгеден 75 теңгеге дейін өсті. Кейін Кадыржан Дамитов басқарған кезеңде де ұлттық валюта әлсіреді — доллар бағамы 78 теңгеден 119 теңгеге дейін көтерілді.
2000–2003 жылдары Григорий Марченконың тұсында доллар орта есеппен 142–149 теңге аралығында болды. Ал 2004–2009 жылдары Анвар Сайденов басқарған уақытта теңге керісінше нығайып, бағам 136 теңгеден 120 теңгеге дейін төмендеді. 2009 жылы Марченко қайта тағайындалып, 2013 жылға дейін қызмет етті. Оның кезеңінде алтын қоры 5,8 млрд долларға, ал Ұлттық қор активтері 66,6 млрд теңгеге жетті.
2013–2015 жылдары Қайрат Келімбетовтің тұсында “қара сейсенбі” аталған девальвация орын алды — доллар 155 теңгеден 185 теңгеге дейін қымбаттады. Сол жылы ел еркін айырбас бағамына көшіп, теңге 255 теңгеге дейін құлдырады.
2015–2019 жылдары Данияр Ақышев банк секторын сауықтыру бағдарламасын іске асырып, бес банктің лицензиясын қайтарып алды. Бұл кезеңде теңге бағамы 342 теңгеден 344 теңгеге дейін әлсіреді. Одан кейін 2019–2021 жылдары Ерболат Досаев Ұлттық банкті басқарды. Ол кезде пандемия мен әлеуметтік тұрақсыздық салдарынан Ұлттық қор активтері 59,4-тен 55,3 млрд долларға азайды. Сол уақытта Ұлттық банк Алматыдан Астанаға көшірілді.
2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіруі теңге бағамына да әсер етті — доллар 437 теңгеден 466 теңгеге дейін қымбаттады. Баға тұрақтылығын сақтау үшін базалық мөлшерлеме 13,5%-ға дейін көтерілді. Бұл кезеңде төраға болған Ғалымжан Пірматов базалық мөлшерлемені 16,75%-ға дейін жеткізді.
2023 жылдан бері Ұлттық банкті Тимур Сүлейменов басқарады. Ол инфляциямен күресте жаңа тетіктер енгізіп, артық өтімділікті азайту үшін алтын операцияларын айна қатесіз бейнелеу әдісін қолдана бастады. 2026 жылдан бастап жеке тұлғаларды несиелеуге 2% секторлық контрциклдік буфер енгізілмек. Биыл доллар бағамы 500 теңгеден асып, Ұлттық банк валюталық интервенциялар жүргізуге мәжбүр болды. Қазан айында базалық мөлшерлеме рекордтық 18%-ға көтерілді.
