homepage
Фото: Ашық дереккөзден

Қазақстан күнбағыс майын экспорттаудан әлемнің үздік ондығына кірді

06.11.2025, 15:48

Қазақстан аграрлық секторын жаңғырту кезеңіне қадам басты — 2025 жыл ел тарихында ауыл шаруашылығы үшін бетбұрыс жылына айналды, деп хабарлайды Juzmedia.kz.

Елде астық өнімділігі артып, өңдеу көлемі мен экспорт ауқымы кеңейді. Жер және технология саясаты жаңарып, фермерлерге қолдау күшейтілді. Нәтижесінде Қазақстан алғаш рет күнбағыс майын экспорттайтын әлемдік үздік 10 елдің қатарына енді және жақын жылдары алғашқы алтылыққа кіруді жоспарлап отыр.

Ауыл шаруашылығы министрлігінің мәліметінше, биылғы өнімділік соңғы жылдардағы ең жоғары деңгейге жетті — гектарына 17 центнер. Бұл көрсеткіш 2023 жылмен салыстырғанда 55 пайызға жоғары. Барлығы 27 млн тонна астық жиналды, ал себілген жер көлемі азайғанына қарамастан, тиімділік артты.

Масложировой сектор Қазақстанның жаңа экономикалық драйверіне айналып отыр. 2024/25 маркетингтік жылы экспортталған күнбағыс майының көлемі 70 пайызға өсіп, 616,6 млн долларға жетті. Ел өңірлері Иран, Өзбекстан, Кавказ және Солтүстік Африка елдерімен жаңа нарықтар ашты.

Бүгінде Қазақстан өңделген өнімнің үлесін арттырды — экспорттың 52 пайызы қайта өңделген өнімнен тұрады. Бұл елдің шикізаттан дайын өнімге көшу стратегиясының нәтижесі.

Масло экспортындағы жетістікпен қатар, елдің жалпы агроэкспорты 58 пайызға артқан. Астық пен майлы дақылдардың жоғары табыстылығы, 5 пайыздық жеңілдетілген несиелер, минералды тыңайтқыштар көлемінің өсуі және техникалық жаңару — осы көрсеткіштердің негізі.

Халықаралық сарапшылардың дерегінше, Қазақстан қазіргі таңда Еуразиядағы майлы дақылдар өңдеу орталығына айналып келеді. Мемлекет 2028 жылға дейін өңдеу кәсіпорындарын толық жаңғыртуды және күнбағыс майының экспортын жылына 1,5 млн тоннаға дейін жеткізуді көздеп отыр.

FAO және ОЭСР деректеріне сәйкес, Қазақстан әлемде күнбағыс майы экспорты бойынша 8-орында, ал өсім қарқыны жағынан алғашқы үштікте тұр. Бұл елдің аграрлық секторындағы технологиялық серпіліс пен стратегиялық бағыттың тиімділігін айқын дәлелдейді.