homepage
Фото: ашық дереккөзден

Скрининг: ерте тексерудің пайдасы мен тәртібі

10.09.2025, 16:19

Қазақстан Денсаулық сақтау министрлігі азаматтарға скринингтің маңызы туралы ақпарат таратты. Ведомствоның түсіндіруінше, скрининг – ауруды ерте кезеңде анықтап, асқынуына жол бермейтін ең тиімді құрал. Министрлік халықты тегін жүргізілетін осы тексерулерге белсенді қатысуға шақырып отыр деп хабарлайды Juzmedia.kz.

Скрининг – аурудың алғашқы белгілері пайда болмай тұрып, денсаулықты тексерудің жолы. Көптеген қауіпті дерттер бастапқы кезеңде еш белгісіз өтеді, ал скрининг оларды уақытында анықтауға мүмкіндік береді. Бұл созылмалы сырқаттардан болатын асқынуларды азайтып, адамның өмірін сақтап қалуға жағдай жасайды.

Қалай және қашан өтуге болады?
Қазақстанда скрининг тегін жүргізіледі. Ол «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» Кодекспен реттеледі және барлық азамат үшін міндетті. Тіркелген емханаға жеке куәлігіңізбен барсаңыз жеткілікті. Жазылу үшін емхана регистратурасына хабарласуға, call-орталыққа қоңырау шалуға немесе медициналық ұйымның мобильді қосымшасын пайдалануға болады. Көп жағдайда учаскелік дәрігерлер мен мейірбикелер жас ерекшелігіне қарай тұрғындарды өздері шақырады.

Қандай ауруларды анықтайды?
Скрининг жүрек-қан тамырлары ауруларын, қант диабетін, глаукоманы, сүт безі мен жатыр мойны обырын, тоқ ішек қатерлі ісігін, В және С вирустық гепатиттерді, сондай-ақ ми қан айналымы бұзылыстарын ерте кезеңде анықтауға бағытталған.

Жас ерекшелігі бойынша тексеру
– 40–76 жас аралығындағы ерлер мен әйелдер: жүрек-қан тамырлары аурулары, қант диабеті, глаукома;
– Әйелдер: 40–76 жаста – сүт безі қатерлі ісігі; 30–74 жаста – жатыр мойны қатерлі ісігі;
– 50–76 жас аралығындағы ерлер мен әйелдер: тоқ ішек қатерлі ісігі;
– Ер адамдар: 50–76 жаста – ми қан айналымы бұзылыстары;
– Гепатитке тексеру: медицина қызметкерлері, операция алдында жатқан науқастар, диализ, онкология, трансплантология бөлімшелеріндегі емделушілер, сондай-ақ қан құюға немесе ағза трансплантациясына байланысты топтар.

Нәтижесі не береді?
Скрининг нәтижесінде ауытқулар байқалса, азамат қосымша тексеруге немесе маманға жіберіледі. Ауру ерте анықталса – дер кезінде ем тағайындалады. Егер ешқандай мәселе болмаса, дәрігер алдын алу шараларын ұсынады.

Маңызы
Скрининг – өлім-жітім көрсеткішін азайтып, халықтың өмір сүру ұзақтығы мен сапасын арттыруға ықпал етеді. Ол азаматтардың өз денсаулығына деген жауапкершілігін қалыптастырады.

Қысқасы, скрининг – ауруды асқындырмай, ерте кезеңде анықтап, алдын алу үшін ең сенімді құрал.